SM


Stwardnienie rozsiane (sclerosis multiplex) to najczęstsza przewlekła choroba zapalna układu nerwowego u osób dorosłych.
Przyczyna choroby ciągle pozostaje nieznana.
SM dotyczy przede wszystkim osób dorosłych młodych i w średnim wieku.
Istotą choroby jest rozpad osłonek mielinowych w wyniku uszkodzenia ich przez proces autoimmunologiczny,
którego istotą jest niszczenie przez organizm własnych tkanek.
U około 80% pacjentów choroba rozpoczyna się w postaci rzutów i remisji.
Rzutem określa się pojawienie nowych lub zaostrzenie starych objawów, które trwają przynajmniej przez 24 godziny.
Okres między rzutami określa się mianem remisji.
Pierwszym rzutem najczęściej jest jednostronne pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego, zespół objawów uszkodzenia pnia mózgu lub częściowe zapalenie rdzenia kręgowego.
Taki epizod kliniczny zwany izolowanym zespołem objawów (ang. clinically isolated syndrome, CIS) nie zawsze prowadzi do rozwoju SM.
Stwardnienie rozsiane zazwyczaj występuje pomiędzy 20 a 40 rokiem życia, dwukrotnie częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn.
W około 10-15% przypadków choroba występuje rodzinnie.
Jest drugą co do częstości przyczyna inwalidztwa neurologicznego w tej grupie wiekowej.
Choroba występuje z częstością 30-100 zachorowań na 100000 mieszkańców.
Na świecie żyje 2,5 mln chorych na stwardnienie rozsiane.
W Polsce grupę chorych ocenia się na 50–60 tys.

Postacie choroby:

1. Rzutowo-remisyjna
charakteryzuje się rzutami, po których następuje całkowita lub częściowa poprawa (remisja); jest to najbardziej powszechna postać SM (rozpoznawana u 80% zdiagnozowanych pacjentów).
2. Wtórnie postępująca
u 50% pacjentów postać rzutowo-remisyjna przechodzi w postać wtórnie postępującą.
w tej postaci choroby po okresie rzutów i remisji pojawia się stopniowe, postępujące narastanie objawów neurologicznych.
3. Pierwotnie postępująca
ta postać choroby rozpoznawana jest u 10–15% pacjentów, chorzy z tą odmianą SM doświadczają stałego narastania objawów neurologicznych, bez wyraźnych rzutów i remisji,
występuje zazwyczaj u osób, które zachorowały w starszym wieku.
4. Postępująco-rzutowa
stanowi kombinację rzutów i stale pogarszającego się stanu chorego.

Najczęstsze objawy:

- osłabienie siły mięśniowej kończyn (najczęściej dolnych)
- zaburzenia czucia
- zaburzenia ostrości widzenia
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- zaburzenia koordynacji ruchowej
- zaburzenia zwieraczy (problemy z kontrolowanym oddaniem moczu)
- zaburzenia funkcji seksualnych
- zmęczenie

Skale oceny niepełnosprawności:

- EDSS
- MSFC
- MSIS

Diagnostyka:

- wywiad i badanie neurologiczne
- rezonans magnetyczny mózgowia, rdzenia kręgowego
- badanie płynu mózgowo-rdzeniowego
- potencjały wywołane

Różnicowanie:

- ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia kręgowego (ADEM)
- neuroborelioza
- neurosarkoidoza
- toczeń układowy z zajęciem układu nerwowego
- neuromyelitis optica (NMO)
- zapalenie naczyń
- choroba Behçeta
- zespół antyfosfolipidowy
- CADASIL
- późne postacie leukodystrofii (przede wszystkim adrenoleukodystrofia)
- mielopatia w przebiegu AIDS
- zespoły ataktyczno-rdzeniowe (ataksja Friedreicha, ataksje rdzeniowo-móżdżkowe)
- choroba Binswangera
- encefalopatie mitochondrialne
- paraparezy spastycznej rodzinnej
- niedoboru witaminy B12
- guzy zewnątrzrdzeniowe
- mielopatia szyjna